Bir ANIS çalışmasına göre BT ve iletişim, 2024’te Romanya GSYH’sinin yaklaşık %6,67’sini ve hizmet ihracatının %25,6’sını üretti.
Avrupa Komisyonu’na göre Romanya’da çalışanların %2,7’si BİT uzmanı; AB’de bu oran %5,0. Sektörün büyüme alanı bu.
UiPath 2005’te Bükreş’te kuruldu ve 21 Nisan 2021’den beri New York Menkul Kıymetler Borsası’nda işlem görüyor. Genel merkezi artık New York’ta.
Ziarul Financiar’a göre Bitdefender’ın 2.145 çalışanından 1.709’u Romanya’da çalışıyor. ABD’deki halka arz Aralık 2028’e ertelendi.
2001’de duyurulan programcılar için gelir vergisi muafiyeti, 156/2024 sayılı acil durum kararnamesiyle 1 Ocak 2025’ten itibaren kaldırıldı.
Romanya’da teknoloji: kısa cevap
Romanya’nın BT sektörü gerçek ve büyük. Sektör birliği ANIS’in bir çalışmasına göre BT ve iletişim 2024’te GSYH’nin yaklaşık %6,67’sini üretti ve yalnızca BT’de 195.929 kişi çalıştı. BT ve iletişim hizmetleri, ülkenin tüm hizmet ihracatının %25,6’sını oluşturdu. Bükreş’ten küresel ölçekte iki yazılım şirketi çıktı: 2021’den beri New York Menkul Kıymetler Borsası’nda işlem gören UiPath ve siber güvenlik şirketi Bitdefender.
Sektör şimdi bir geçiş evresinde. Avrupa Komisyonu’nun Haziran 2026 tarihli Dijital On Yıl raporuna göre Romanya’da çalışanların %2,7’si BİT uzmanı; AB ortalamasında bu oran %5,0. Bu sayı, programcılar için gelir vergisi muafiyetinin kaldırıldığı 2025’te düştü. Komisyon, sektörün ağırlıklı olarak uluslararası şirketler için dış kaynak işine dayandığını ve Romanya’nın şu an dijital bir “unicorn”u olmadığını yazıyor.
Sade bir dille: Romanya, büyüklüğüne göre bir yazılım gücü. Orada yazılan kodun çoğu uluslararası şirketler için ve UiPath ile Bitdefender sektörün ne kadar ileri gidebileceğini gösteriyor.
Sektör ne kadar büyük? Üç sayı, üç tanım
“Romanya’da kaç programcı var” diye arayan herkes birkaç cevap bulacak. Bunlar birbiriyle çelişmiyor; sadece farklı şeyleri sayıyorlar:
| Kaynak | Ne sayılıyor | Sayı |
|---|---|---|
| ANIS, Aralık 2025 çalışması | BT sektöründe çalışanlar, 2024 | 195,929 |
| Romanya Ekonomi Monitörü (Babeș-Bolyai Üniversitesi, EBRD ve Transilvania IT Cluster ile) | BT ve iletişim iş gücü, 2025 | 237.000 (2023’te 241.000 ile zirve) |
| Economedia tarafından yayımlanan, 62-63 CAEN bölümleri için INS verileri | Programlama ve bilgi hizmetlerinde çalışanlar, 2023 sonu | 147,200 |
Önemli olan kesin sayı değil, yön: yılda %10’dan fazla büyümeyle geçen bir on yılın ardından çalışan sayısı yatay seyre geçti. Romanya Ekonomi Monitörü’ne göre 2025’te sektör bir önceki yıldan 3.000 kişi daha az istihdam etti. BT gelirleri artmaya devam etti: ANIS’e göre 2023’te 15,6 milyar €’dan 2024’te 17,7 milyar €’ya. Daha fazla para, kabaca aynı sayıda insan.
Sektörün AB’ye kıyasla makro verileri için Romanya ekonomisinin motorları makalemize de bakın.
UiPath: büyük hikâye ve New York’a taşınan genel merkez
UiPath’in ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’na sunduğu yıllık rapora göre şirket “2005’te Bükreş, Romanya’da kuruldu”. 21 Nisan 2021’de New York Menkul Kıymetler Borsası’nda PATH koduyla hisse başına 56 $’dan işlem görmeye başladı ve yaklaşık 1,3 milyar $ topladı.
31 Ocak 2026’da sona eren mali yılda UiPath’in geliri 1,61 milyar $ ve tam zamanlı çalışan sayısı 3.981 idi. Ancak tescilli genel merkezi artık New York’ta ve şirket 2015’te Delaware’de kuruldu. Rapor, çalışanların kaçının Romanya’da bulunduğunu söylemiyor.
Komisyon raporundaki “Romanya’nın henüz dijital bir unicorn’u yok” satırının muhtemel açıklaması bu. Komisyon tanımını açıkça belirtmiyor, ancak genel merkezi New York’ta olan bir şirket Romanyalı sayılmıyor. Bu bizim yorumumuz, Komisyonun bir tespiti değil.
Bitdefender: evde kalan şirket
Bitdefender, şirketin sitesine göre 2001’de Bükreş’te Florin Talpeș ve eşi Mariuca tarafından kuruldu. UiPath’ten farklı olarak hem yapı hem de iş gücü bakımından Romanyalı kaldı.
Ziarul Financiar’a göre Bitdefender’ın 2025’teki geliri yaklaşık 480 milyon $, yani %11 artış, faaliyet kârı ise 57 milyon $ idi. Grubun 2.145 çalışanından 1.709’u Romanya’da çalışıyor. Şirketin 2021’de belgelerini sunduğu ABD’deki halka arz yeniden ertelendi: Temmuz 2026 tarihli aynı habere göre tahmini tarih artık Aralık 2028.
Arkasından gelen şirketler: başarılar, çıkışlar ve dersler
eMAG. Romanya’nın çevrimiçi perakende devi. 2025 mali yılında grubun geliri %11 artışla 11,4 milyar ley oldu. Ağustos 2026’da Avrupa Komisyonu, Prosus’un arkasındaki Güney Afrikalı grup Naspers’in tek sahibi olmasına onay verdi. Yani dijital perakendenin en büyük yerel hikâyesi tam bir uluslararası sahip çekti.
Romanya büyüklüğüne göre bir yazılım gücü; UiPath ve Bitdefender sektörün ne kadar ileri gidebileceğini gösteriyor.
FintechOS. 2017’de Teodor Blidăruș ve Sergiu Negut tarafından kuruldu. Nisan 2021’de Draper Esprit liderliğinde bir Seri B turunda 60 milyon $ topladı; Bükreş, Londra ve Amsterdam’da ofisleri var.
MultiversX (eski adıyla Elrond). Sibiu merkezli, 2018’de kurulan ve Kasım 2022’de adını değiştiren bir blokzincir şirketi. Maliye Bakanlığı verilerine atıfta bulunan StartupCafe’ye göre şirketin çalışan sayısı 2022’de 67’den 2025’te 21’e düştü ve EGLD token’ı 2021 zirvesinden yaklaşık %99,4 kaybetti. Bu da genç bir sektörün olgunlaşmasının bir parçası.
Programcıların vergi muafiyeti: bir sektör kuran yirmi yılı aşkın bir avantaj
22 Haziran 2001’de Ziarul Financiar, Başbakan Adrian Năstase’nin uzmanların daha çok ödeme yapan ülkelere göçünü durdurmak için yazılım geliştiricilerin maaşları üzerindeki vergiyi “yakında” kaldıracağına söz verdiğini bildirdi. Bu avantaj yirmi yılı aşkın sürdü ve koşulları yol boyunca değişti.
| Ne zaman | Ne değişti |
|---|---|
| 2001 | Başbakan, göçü sınırlamak için programcıların maaş vergisinin kaldırıldığını duyuruyor |
| Kasım 2023 | 296/2023 sayılı Kanun: muafiyet, ayda 10.000 leye kadar gelir ve tek bir işverenle sınırlandırıldı |
| 31 Aralık 2024 | 156/2024 sayılı acil durum kararnamesi muafiyeti kaldırıyor |
| 1 Ocak 2025 | Programcıların maaşları olağan gelir vergisine tabi |
Sonra ne oldu? Ağustos ve Eylül 2025 tarihli bir ANIS anketinde BT şirketlerinin %15’i personel azalttığını bildirdi, %64’ü ise vergi mevzuatındaki değişikliği işleri için başlıca olumsuz etken olarak gösterdi. ANIS, kaldırmanın şirketlerin kârlılığını %8,8 ile %17,6 arasında azalttığını tahmin etti. Avrupa Komisyonu, 2025’te BİT uzmanı sayısındaki düşüşü, sektördeki küresel yavaşlamayla birlikte avantajların kaldırılmasına bağlıyor. Not: bu Komisyonun değerlendirmesi, neden-sonuç ilişkisinin kanıtı değil.
Teknolojide insanlar ne kadar kazanıyor?
ZiarulProfit’in yayımladığı INS verilerine göre Temmuz 2026’da programlama ve BT danışmanlığında ortalama net maaş 13.464 ley ile tüm sektörlerin en yükseğiydi. O ay ekonominin tamamında ortalama net maaş 5.820 ley idi. Euro başına yaklaşık 5,3 ley kuruyla, ki bu kur her gün değişir, BT’de aylık yaklaşık 2.540 € net ediyor.
Bu, kıdemli personel dahil tüm sektörün ortalaması. Yeni başlayan geliştiricilerin maaşlarını ayıran resmî bir rakam yok ve maaşları şirkete, şehre ve deneyime göre değişiyor. Meslekler arasındaki tam karşılaştırmayı Romanya’da kim ne kadar kazanıyor makalemizde yayımladık.
Nerede oluyor: Bükreş, Cluj, Iași ve Timișoara
Romanya Ekonomi Monitörü’ne göre sektör çalışanlarının yoğunluğu en çok Bükreş’te, ardından Cluj, Timiș ve Iași ilçelerinde. Cluj son 15 yılda özellikle güçlendi.
Uluslararası şirketler hikâyenin büyük bir parçası. Örneğin Amazon, Orta ve Doğu Avrupa’daki ilk geliştirme merkezini 2005’te Iași’de açtı. Şirkete göre Romanya’daki geliştirme merkezi artık Iași, Bükreş ve Timișoara’da 2.500’den fazla profesyonel istihdam ediyor ve Amazon SES e-posta hizmeti tamamen Romanya’da geliştirildi. Bu işverenlerin çoğunun bulunduğu Bükreş’in kuzeyindeki ofis bölgeleri hakkında ayrı bir makale yazdık.
Altyapı da yardımcı oluyor: Komisyon’a göre Romanya’daki hanelerin %96,25’i eve kadar fiberle kapsanıyor; AB ortalamasında bu oran %74,13. Bunun evden çalışma için anlamı için internet hızı makalemize bakın.
Romanya ve AB: güçlü yönler ve büyüme alanı
| Gösterge (2025) | Romanya | AB ortalaması |
|---|---|---|
| BİT uzmanlarının istihdam içindeki payı | 2.7% | 5.0% |
| BİT mezunlarının tüm mezunlar içindeki payı | %7,10 (AB’nin önde gelenleri arasında) | Raporda rakam yok |
| Kadınların BİT uzmanları içindeki payı | %27,8 (AB’de birinci) | 19.5% |
| Eve kadar fiber kapsama | 96.25% | 74.13% |
| Temel dijital becerilere sahip kişiler | %31,84 (AB’de son sırada) | Alıntımızda rakam yok |
Her satırın kaynağı: Avrupa Komisyonu’nun Romanya hakkındaki Dijital On Yıl raporu, Haziran 2026. Tablo ilginç: çok sayıda BİT mezunu veren üniversiteler ve nüfusunun çoğu henüz temel dijital becerileri edinmemiş bir ülke. Komisyon ayrıca bir “genç boşluğu”ndan söz ediyor: şirketler, birkaç ay sonra ayrılan başlangıç düzeyi çalışanları yetiştirmekte tereddüt ediyor.
Peki kökler? Felix bilgisayarları ve matematik olimpiyatları
TodaySoftMag’e göre Romanya 1970’te Felix C-256 bilgisayarının endüstriyel üretimine başladı ve 1980’lerde ülkede Bükreş’teki aMic ve Cluj’daki Prae gibi özgün kişisel bilgisayarlar tasarlandı. Romanya, 1959’daki ilkinden bu yana Uluslararası Matematik Olimpiyatı’na katılıyor ve olimpiyatın sitesine göre 89 altın madalya kazandı. Ayrıca olimpiyatı altı kez ağırladı, en son 2018’de Cluj’da.
Hiçbir kaynak o geçmişle bugünün teknoloji sektörü arasında doğrudan bir bağ ölçmüyor. Söylenebilecek olan, sektörden önce bir mühendislik ve matematik geleneğinin var olduğu ve 2001’deki vergi muafiyetinin, AB üyeliğinin ve yabancı yatırımın bunun üzerine inşa edildiği. Çavuşesku döneminden ne kaldığı ve ondan sonra ne inşa edildiği konusundaki daha geniş soru için bu soruşturmayı kapatan makaleye ve onun yükselişi ve düşüşünün hikâyesine bakın.
Sık sorulan sorular
Romanya’da teknolojide kaç kişi çalışıyor?
Tanıma bağlı. ANIS’e göre 2024’te BT sektöründe 195.929 kişi çalıştı. Romanya Ekonomi Monitörü’ne göre 2025’te BT ve iletişimde birlikte 237.000 kişi çalıştı. Avrupa Komisyonu’na göre BİT uzmanları tüm istihdamın %2,7’sini oluşturuyor.
UiPath hâlâ bir Romanya şirketi mi?
2005’te Bükreş’te kuruldu, ancak tescilli genel merkezi New York’ta ve Delaware’de kurulmuş bir şirket. Yıllık rapora göre, şirketin kurduğu UiPath Vakfı Romanya’da faaliyet gösteriyor.
Programcılar için vergi muafiyeti hâlâ var mı?
Hayır. Muafiyet 156/2024 sayılı acil durum kararnamesiyle kaldırıldı ve 1 Ocak 2025’ten beri programcıların maaşları diğer maaşlar gibi gelir vergisine tabi.
Romanya’da bir programcı ne kadar kazanıyor?
INS’e göre Temmuz 2026’da programlama ve BT danışmanlığında ortalama net maaş 13.464 ley, bugünkü kurla yaklaşık 2.540 €. Bu tüm sektörün ortalaması ve yeni başlayanlar genellikle daha az kazanıyor.
Sonuç
Romanya’nın teknoloji sektörü, en büyük başarı hikâyelerinden biri. Yüz binlerce çalışanı, milyarlarca ihracatı ve küresel ölçekte iki şirketi var. On yıllık hızlı büyümenin ardından bir olgunlaşma evresine giriyor: gelirler artıyor ve uluslararası şirketler için yapılan dış kaynak işi, büyük yerel şirketlerin ikinci neslinin büyüyebileceği zemin. Bükreş’e gelen herkes, çoğunlukla şehrin kuzeyindeki uluslararası şirket ofislerinde, canlı bir teknoloji ortamı bulacak.
Moti Azulay, Compass Group Romania
Kaynaklar: Curs de Guvernare: BT’nin GSYH’ye katkısı üzerine ANIS çalışması, Aralık 2025 · StartupCafe: ANIS anketi 2025 · Economedia: BT işgücü piyasası üzerine Romanya Ekonomi Monitörü, Mayıs 2026 · Economedia: INS’e göre BT çalışanları, 2024 · Avrupa Komisyonu: Dijital On Yıl raporu 2026, Romanya · eunews: AB’de BİT uzmanları, 2025 · UiPath: 2026 mali yılı için 10-K raporu · Renaissance Capital: UiPath halka arzı · Bitdefender: 20 yıl · Ziarul Financiar: Bitdefender’ın 2025 sonuçları, Temmuz 2026 · Mobilissimo: Naspers eMAG’in tek sahibi, Ağustos 2026 · Trending Topics: FintechOS Seri B · StartupCafe: MultiversX, Haziran 2026 · Ziarul Financiar: vergi muafiyeti duyurusu, 22.6.2001 · Boundless: BT vergi muafiyetinin zaman çizelgesi · ZiarulProfit: sektörlere göre maaşlar, Temmuz 2026 (INS) · Amazon: Romanya’da 20 yıl · TodaySoftMag: Romanya’da tasarlanan ve üretilen bilgisayarlar · IMO: Uluslararası Matematik Olimpiyatı’nda Romanya · Romanya Ulusal Bankası: döviz kurları
Bu makale yalnızca genel bilgi amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir. Rakamlar yukarıdaki kaynaklardan gelir ve bazı durumlarda farklı kaynaklar sektörü farklı tanımlarla sayar. Ley kuru değişir. 23 Ekim 2026 itibarıyla günceldir.
Diktatörlük ekonomisini unutun
- Diktatörlük ekonomisini unutun: yeni Romanya
- Bugün Romanya’da kim ne kazanıyor
- Tarım: Avrupa'nın tahıl ambarı
- Finans: bankalar, borsa ve para
- Teknoloji: UiPath’ten Bitdefender’a (buradasınız)
- Yemek ve şarap
- Kültür: festivaller, sinema ve müzik
- Bolluk: alışveriş merkezleri, tüketim ve markalar
- Batılı markalar: danışmanlık, muhasebe ve oteller
- Büyümeyi ne sürüklüyor: AB fonları ve yatırım
- Diktatörlükten piyasa ekonomisine: ne kaldı, ne inşa edildi
Artık daha fazlasını biliyorsunuz.
Bu makale genel bilgidir; hukuki, vergisel veya mali tavsiye değildir. Herhangi bir işlemden önce yerel uzmanlara danışın.
