Kendi başına ve hayal kırıklığı içinde

Yurt dışındayken turistik mekânlar yerine yerel halkın gittiği yerleri ararım. Mahalledeki yerel lokanta, şehir merkezinde uluslararası mutfaktan pizza, makarna ya da hamburger gibi sıradan yemekler sunan bir restorana her zaman tercihimdir. Bunda yerel kültürü, insanların karakterini öğrenmek ve tanımak gibi bir şey var. Yerel çorba her zaman İsrailli damağına uygun olmayabilir.

Asaf'la, düzenli olarak gittiğim bir Avrupa başkentindeki işte böyle bir mahalle lokantasında tanıştım. Yerel garsona siparişini anlatmaya çalışıyordu; garsonun ne istediğini pek anlamadığını görünce yardım etmek için araya girdim.

İbranice bir sohbet başladı. Asaf mesleğimin avukatlık olduğunu öğrenince yerel bürokrasiye dair hayal kırıklığını dökmeye başladı. Birkaç gün önce bir daire almış ve gereken bürokratik işlemleri bir türlü tamamlayamıyormuş. Her seferinde ondan başka ya da ek bir belge isteniyormuş. Her gün belediyede ya da vergi dairesinde saatlerce sırada bekliyor, ama kimse ne istediğini ya da neye ihtiyacı olduğunu anlamıyor, o da aradığını alamıyormuş. Asaf, emlakçının süreçte yerel bir avukatın ona eşlik etmesi önerisini reddetmiş; işlemi yapmadan önce İsrailli bir avukata danışmadığı ise zaten belliydi.

“Anlamıyorum. İsrail'de belediyeye gittim, iki saat sonra tapu için onay belgesiyle çıktım. Vergi idaresinin sitesinden alım vergisinin ödendiğine dair belgeyi yazdırdım, oradan da avukatın verdiği evraklarla tapuya gittim, dosyayı teslim ettim ve 24 saat içinde dairenin benim adıma tescil edildiğine dair bir e-posta aldım” dedi.

“Doğru” diye cevap verdim, “ama Atina, Modiin'e ya da Bükreş'e ya da Porto'ya benzemez. Her ülkenin, her şehrin bürokrasiyi yürütme biçimi farklıdır. Bilmiyorsan, anlamıyorsan ya da anlayan birinden yardım almıyorsan, bu insanı çileden çıkarır.”

“Yerliler bunu kendi başlarına yapabiliyorsa, benim de kendi başıma yapamamam için hiçbir sebep yok” dedi.

“Sonra da burada oturuyorsun; bıkmış, kızgın ve neyin işlemediğini anlamadan” diye karşılık verdim. “Senin iş günlerin para etmiyor mu? Birkaç yüz euro fazlası karşılığında burada kalmanın masraflarından ve İsrail'deki işinden ya da çalışmandan kaybettiğin gelirden kurtulmaya değmez miydi?” diye sordum.

Her ülkenin kendi yasaları vardır. Her ülkenin kendi gereklilikleri vardır, bazen her yerel yönetim de ayrıca şartlar koyar. Bu şartların ne olduğunu ya da gerekli belgeleri nasıl edineceğini bilmiyorsan, değerli zamanını ve çok para boşa harcayabilir, hayal kırıklığı yaşayabilirsin.

Örneğin Avrupa ülkelerinin çoğunda mülk sahibinin vergi idaresinde vergi mükellefi olarak kayıtlı olması gerekir. Mükellef olarak kayıt için formlar doldurulmalıdır (genellikle yerel dilde) ve bazen ek şartlar vardır (Romanya'da senin adına postayı teslim alacak yerel birinin adı ve adresi istenir; Bulgaristan'da İsrail'deki adresini vermen yeterlidir).

Alıcıya satın alma sürecinde eşlik eden İsrailli bir avukat (hangi ülke olursa olsun) gereken şartları ve belgeleri bilir; büyük ihtimalle gerekenlerin hepsini temin etmeyi de bilir ve bunu alıcının kendisine kıyasla profesyonelce ve verimli şekilde yapar.

Tavsiyem: Yabancı bir ülkede profesyonel destek olmadan mülk almayın, satmayın!!!