Şirketime ne oldu?

“Şirketimizin adına kayıtlı bir arsa nasıl olmaz?” diye şaşkınlıkla sordu.

“Elimde güncel bir tapu kaydı var. Verdiğin bilgilere göre sahibi olarak başka bir şirket görünüyor” diye cevap verdim.

“Bu olamaz” diyor. “Sana satın alma sözleşmesini gönderdim, arsanın bilgilerini gördün. Anlamıyorum.”

“Garip” dedim. “Tarihçeli tapu kaydı istiyorum. Birkaç gün sonra konuşuruz.”

Tarihçeli kayıt geldiğinde, arsanın bir icra takibi kapsamında üçüncü bir şirkete satıldığı ortaya çıktı. Müşteri onay verdi ve incelemeyi derinleştirdik. Yerel ofis, müşterinin verdiği vekâletnameyle mahkemeye gidip dosyanın fotokopisini aldı, icra memuruna başvurup oradaki dosyayı da kopyaladı. Müşteriye sunulan rapor onu hayrete düşürdü.

Söz konusu ülkede, onun sahibi olduğu şirkete karşı bir dava açılmıştı. Davayı, müşterinin şirketine yönetim hizmeti vermek üzere tutulan bir şirket açmış ve mahkemede yönetim hizmetlerinin bedelinin ödenmediğini iddia etmişti. Tebligat usulüne uygun şekilde müşteri şirketinin o ülkedeki kayıtlı adresine yapılmış ve savunma yapılmadığı için davacı lehine karar verilmişti. Müşteri şirketine ait arsanın ihalesine davacı şirket ve bir şirket daha katılmıştı. Diğer şirket ihaleyi kazanmış ve arsayı icra memurundan satın almıştı. Borç davacıya ödenmiş, müşterinin şirketine ise tek kuruş kalmamıştı.

Raporu aldıktan sonra beni öfkeyle aradı. Bana inanılmaz bir hikâye anlattı. Şirket, işlerini yönetmesi için İsrailli bir mali müşavire vekâlet vermişti. Mali müşavir, yönetim giderlerini karşılayacak gelir yaratmak için araziyi bir çiftçiye kiraya vereceğine, ardından da arazinin imar durumunun değiştirilmesi ve müstakil evler yapılması için planları hazırlayıp sunacağına söz vermişti. Mali müşavir birkaç yıl önce vefat etmiş, işleri damadı yürütmeye başlamıştı. Müşteri damatla daha birkaç ay önce konuşmuştu. Damat, şirketin Romanya'daki kayıtlı adresinin güncellenmesi gerektiğini düşündüğünü söylemiş, ama dava ve arazinin satışı hakkında tek kelime etmemişti. Müşteri, yönetim hizmetleri için herhangi bir şirketle sözleşme imzaladığını da hatırlamıyordu.

Birkaç inceleme daha yaptık ve davayı açan şirketin tamamen söz konusu damada ait olduğunu öğrendik. Müşteri ayrıca, şirketin kayıtlı olduğu ve araziyi satın aldığı ülkeyi 15 yıldır ziyaret etmediğini hatırladı. Yani yönetim hizmeti sözleşmesini imzalamış olması mümkün değildi.

Hikâye ne kadar şaşırtıcı olsa da bir gerçekle karşı karşıyaydık: şirkete karşı dava açılmış, şirket savunma yapmamış, aleyhine karar verilmiş, bu karar icra edilmiş ve itiraz için tüm süreler çoktan geçmişti. Geriye tek şey kalıyordu: sahtecilik için polise şikâyette bulunma olasılığını incelemek ve damada dava açarak eylemlerinden kişisel olarak sorumlu tutulmasını sağlamaya çalışmak.

Yurt dışında bir mülk aldıysanız ya da yabancı bir ülkede şirket kurduysanız, kendinizi nasıl korumanız gerektiğine dair birkaç tavsiye:

• Mülkün/şirketin durumunu düzenli olarak takip edin. Mülk ya da şirket “ateşle ve unut” değildir. Durumları hakkında dönemsel raporlar alın. Ülkeyi zaman zaman ziyaret edin.
• Şirketin yabancı ülkedeki faaliyetleri hakkında düzenli raporlar alın, şirket adına o ülkenin vergi makamlarına sunulan yıllık raporları görmek isteyin ve içlerinde ne yazdığına dair açıklama da alın.
• Şirketin imzaladığı her belgenin (özellikle tedarikçilerle yapılan sözleşmelerin) bir kopyasını isteyin. Mülk/şirketle ilgili tüm sözleşme ve belgelerin açık ve doğru yazıldığından ve üstlendiğiniz yükümlülükleri anladığınızdan emin olun.