Uluslararası gayrimenkule yatırım gerçekten para kaybı mı?

Bu hafta, Aura gayrimenkul şirketinin CEO'su ve kurucusu Yaakov Atrakçi'nin bir gayrimenkul konferansında, yurt dışında gayrimenkul alanların “paralarını kaybedeceğini” söylediğine dair bir haber okudum. Bu sözler önemli bir tartışmayı başlatıyor ve birçok yatırımcı için hassas bir noktaya dokunuyor. Bu ifade, belli bir bakış açısını yansıtsa da uluslararası gayrimenkul yatırımlarında yatan çok çeşitli değerlendirmeleri ve potansiyel avantajları göz ardı ediyor.

İsrail'de konut fiyatlarının genç çiftler için ulaşılmaz hâle geldiği bir sır değil; savaşın başlangıcından bu yana geçen son bir buçuk yıldaki müteahhit kampanyaları olmasaydı, büyük ihtimalle tüm gayrimenkul piyasası ciddi bir sorunun içine girerdi. Merkezi İstatistik Bürosu verilerinin analizine göre 2024 sonunda İsrail'de daire almak için 166 maaş gerekiyordu (ortalama daire fiyatının ortalama maaşla karşılaştırılmasıyla hesaplanmıştır); 2017'de ise sadece 153 maaş gerekiyordu. İsrail'de ortalama bir dairenin fiyatı 2 milyon şekel olduğunda (ve Gedera ile Hadera arasındaki talep gören bölgelerde müteahhitten bu fiyata yeni bir daire bulamazsınız), birkaç yüz bin şekeli olanların denizaşırı bir mülk satın alma seçeneği araması şaşırtıcı değil (aranızda Bükreş'te 120.000 euroya daire ya da Atina'da 100.000 eurodan ucuza daire ilanlarına rastlamayan var mı?).

Yatırımcıların ülke sınırlarının ötesinde fırsat aramasının bir başka nedeni de yatırım portföyünü çeşitlendirmektir. Varlıkları birkaç coğrafi piyasaya dağıtmak, yatırım portföyünün toplam riskini azaltabilir. Bir gayrimenkul piyasası yavaşlama ya da kriz dönemi yaşarken diğer piyasalar büyümeye devam edebilir ya da istikrar gösterebilir ve böylece toplam getirileri dengeleyebilir.

Bir başka önemli avantaj büyüme potansiyelindedir. Bazen başka ülkelerdeki gayrimenkul piyasaları, yerel piyasadan daha yüksek büyüme potansiyeline sahip yatırım fırsatları sunar. Bu, hızlı ekonomik büyüme, artan kentleşme süreçleri ya da belirli bir piyasadaki mülklerin görece düşük değerlenmesi gibi çeşitli etkenlerden kaynaklanabilir. Örneğin gelişmekte olan ülkeler ya da yükseliş trendindeki piyasalar uzun vadede daha yüksek değer artışı potansiyeli sunabilir (Avro Bölgesi'ne girişinin ardından 2023'te yaklaşık %23 artan Hırvatistan'daki gayrimenkul fiyatlarına bakın; 2026'da Avro Bölgesi'ne girmeleri beklenen Romanya ve Bulgaristan'da da fiyat artışları bekleniyor)

Ayrıca yurt dışında gayrimenkule yatırım yapmak, yatırımcılar için daha elverişli koşullara sahip piyasalara erişim sağlayabilir. Bazı ülkelerde yabancı yatırımcılar için daha cazip vergi düzenlemeleri, daha düşük işlem maliyetleri ya da daha basit ve verimli satın alma süreçleri olabilir. Bu koşulları derinlemesine anlamak, önemli tasarruflara ve yatırımın kârlılığının artmasına yol açabilir.

Bir başka önemli avantaj da belirli piyasalardaki özel fırsatlardan yararlanabilme imkânıdır. Örneğin bir ülkede genç nüfusun ya da öğrencilerin artması nedeniyle kiralık konut talebi artıyor olabilir; bu da kiralık dairelere yatırımı özellikle cazip hâle getirir. Ya da bazı bölgeler altyapıda ya da turizmde hızlı bir gelişme yaşayabilir; bu da ticari mülklerde ya da tatil dairelerinde yatırım fırsatları yaratır.

Yurt dışında gayrimenkul yatırımının küresel ve kişisel avantajlarına da değinmek önemlidir. Başka bir ülkede mülk sahibi olmak, oturma ya da tatil imkânları sağlayabilir, kişisel varlıkları çeşitlendirebilir ve dünyanın başka bir yerinde ekonomik bir dayanak oluşturabilir.

Bununla birlikte, uluslararası gayrimenkul yatırımının dezavantajlarını ve zorluklarını görmezden gelemeyiz. Başlıca zorluklardan biri mesafe ve mülkü yönetmenin güçlüğüdür. Bir mülkü uzaktan yönetmek karmaşık olabilir ve yerel yönetim hizmetlerinden yardım almayı gerektirebilir; bu da ek maliyetler demektir.

Bir başka zorluk da yerel piyasayı ve mevzuatı yeterince tanımamaktır. Gayrimenkul hukukunu, vergi usullerini ve yerel iş kültürünü anlamamak pahalı hatalara yol açabilir. Bu nedenle yerel profesyonellerden ve uluslararası gayrimenkul uzmanlarından yardım almak kritik öneme sahiptir.

Sayın Atrakçi'nin sözleri yurt dışında gayrimenkul yatırımlarında gereken dikkat konusunda önemli bir noktaya değinse de resmin tamamını yansıtmıyor. Yurt dışındaki dairelere doğru ve hesaplı bir yatırım, ister daha yüksek getiriler, ister yatırım portföyünün çeşitlendirilmesi, ister farklı piyasalardaki özel fırsatlardan yararlanma olsun, önemli olumlu sonuçlar doğurabilir. Başarının anahtarı derinlemesine araştırma yapmakta, yerel piyasayı anlamakta, uzman profesyonellerden yardım almakta ve akıllıca risk yönetiminde yatıyor. Bilgiyle ve profesyonel destekle yapılan bir yatırım, yurt dışında gayrimenkul almayı akıllıca ve kârlı bir finansal karara dönüştürebilir.