İstenmeden önce iade ettiği para

Guy'ın projesi, Bükreş bölgesinde bir konut kompleksi, neredeyse her projede yaşanan türden bir gecikmeyle karşılaştı: planlanandan yavaş ilerleyen bir ana müteahhit ve yerel yönetimde birkaç ay ertelenen bir altyapı onayı. Tek başına dramatik bir şey değil. Ama birikip büyüyen türden.

Alıcıların bir kısmı çoktan soru sormaya başlamıştı. Henüz kızgın değillerdi, ama soruyorlardı. Ve birkaç yıldır Romanya'da proje yöneten Guy, bu sorular cevapsız kaldığında ne olduğunu çok iyi biliyordu. Ön sözleşmelerinin, her böyle sözleşmede olması gerektiği gibi, teslim gecikmesi için bir ceza maddesi içerdiğini biliyordu: tarih yazılı olarak kararlaştırılmış bir uzatma olmadan geçerse alıcıyı korumaya yönelik bir madde. Ve bir noktada, harekete geçmezse, alıcıların bu cezayı resmi olarak talep etmeye başlayacağını biliyordu. O zaman artık bir sohbet olmayacaktı. Bir dava olacaktı.

Beni kendi inisiyatifiyle aradı; ben istemeden ve buna mecbur kalmadan önce. “Birkaç alıcıya para iade etmek istiyorum,” dedi. “Kimse benden istemeden önce.”

Bunun üzerine birlikte oturduk ve iki senaryo hesapladık. Birinci senaryoda Guy bekliyor. Bir alıcı sözleşmesel cezayı resmi olarak talep ederse ve ettiğinde, onu ödeyecek; ama bu noktada alıcı çoktan sinirli olacak, bir avukata danışacak ve belki de “riski karşılamak” için gerçekte hak ettiğinden fazlasını talep edecek. İkinci senaryoda ise ilk o adım atıyor, kimse talep etmeden önce, ve gönüllü olarak kısmi bir tazminat öneriyor: tam cezadan düşük, ama hemen, avukatsız ve alıcının bunun için hiç savaşmasına gerek kalmadan ödenen.

Guy ikinci senaryoyu seçti, cömert olduğu için değil. Bunu basit kelimelerle açıkladı: “Parayı kendimi kötü hissettiğim için iade etmiyorum. İade ediyorum çünkü bana daha ucuza geliyor ve paranın her zaman satın alamadığı bir şeyi satın alıyor: arkadaşlarına beni dava etmek zorunda kaldığını değil, projeyi anlatmaya devam eden bir alıcı.”

Kaynama noktasına en yakın olan üç alıcıya, onlar ona gelmeden önce gitti. Her birine sabit ve anında ödenen bir tutar önerdi; buna ek olarak yeni takvim hakkında ayrıntılı ve bağlayıcı yazılı bir güncelleme ve bu tarihe de uyamazsa ek bir taahhüt. İki alıcı teklifi hemen kabul etti. Üçüncüsü tereddüt etti, danışmak istedi ve sonunda o da, diğer ikisinin adil bir cevap aldığını gördükten sonra kabul etti.

Proje sonunda ilk tahminin birkaç ay daha ötesine gecikti. Ama daireler teslim edildiğinde Guy ne davalarla, ne bir sonraki projesinde ona zarar verebilecek olumsuz yorumlarla, ne de karşı taraftaki avukatlarla uğraştı. Önceden bilinen, kendi belirlediği koşullarla ödediği bir maliyetle uğraştı.

Bu hikâyeye sık sık dönerim, çünkü insanların “paradan vazgeçmek” hakkında düşündüklerinin tam tersi. Guy vazgeçmedi. Bir pencereye sahip olduğunu fark etti: “alıcılar henüz sadece soruyor” ile “alıcılar artık dava açıyor” arasındaki an. Ve pencere kapanmadan ve gecikme ona çok daha pahalıya mal olmadan önce bu pencerenin içinde harekete geçti.

Bu cömertlik değil. Proje yönetiminde, özellikle de yurt dışında, bazen en kârlı hamlenin, onu yaptığınız anda en az kârlı görünen hamle olduğunu kabul etmektir.